Özet Video: https://drive.google.com/file/d/1PlHobg5CxHSYIFH5iOqFVowK74xpcVcv/view?usp=sharing
Kitabı indir: https://drive.google.com/file/d/1uqfpdtGMK71elyl6WkM0wkTp4L3MXSCU/view?usp=sharing

1868 yılında Mekteb-i Sultani'nin kuruluşundan 2018 yılındaki 150. yıldönümüne kadar görev yapmış olan müdür ve öğretmenler.
Dünyadaki sayılı eğitim kurumlarından biri olan Galatasaray Lisesi’nin tarihi 3 bölümde incelenebilir.
1- Saray Mektebi
Osmanlılarda Sarayda eğitim ve öğretim yapılan mektebe Enderun denir. Büyük bir irfan merkezi
olan bu mektep, ikinci Murad tarafından Edirne'de Eski Saray'da kuruldu. Fakat gerçek Enderun
hüviyetine, Fâtih Sultan Mehmed'in Topkapı Sarayı'nı yaptırmasıyla kavuştu. Bu tarihten sonra
devşirme mektebi olma hüviyetinden çıkarak devletin idaresi için gerekli mülki ve idarî kadronun
eğitim ile yetiştirilmesine yöneldi. Topkapı Sarayı'ndaki Enderun mektebi; Osmanlı Devleti
sivil memurlarının, devlet ileri gelenlerinin ve askeri görevlilerin büyük bir bölümünü, yeniçeri
ağalarını, sadrazamı, defterdarı, vezirleri, Beylerbeyilerini ve sancakbeylerini yetiştiren en önemli
eğitim müessesesiydi.
Enderun’a nitelikli öğrenci yetiştirmek için muhtelif yerlerde saray mektepleri kuruldu. Bunlar 5
adet idi. Edirne Sarayı Mektebi (ilk Enderun olup, daha sonra dış saray mektebi olarak kullanılmıştır),
Galata Sarayı Mektebi (Galata’da), Eski Saray Mektebi (Beyazıt’ta), İbrahim Paşa Sarayı
Mektebi (Sultanahmet’te) ve İskender Çelebi Saray Mektebi (Küçükçekmece’de) idi. Eğer bugünkü
eğitim sistemiyle paralellik kurmak istersek, Dış Saray Mektepleri orta öğretim, Enderun ise yüksek
öğretim müesseseleri idi.
Dış saray mekteplerinin talebeleri başlangıçta, devşirme denen sistemle toplanan Hıristiyan çocuklarıydı,
daha sonra Türk ve Müslüman çocuklar da bu mekteplere kabul edilmeye başladı.
Kanuni Sultan Süleyman döneminde “Çıkma” denilen bir kanunla bu talebelerin eğitimleri sonunda
bir seçme yapılarak, başarılı olanların Enderun’a diğerlerinin ise kapıkulu süvari birliklerine
gönderilmeleri sistemi getirilmiştir.
Bu dış saray mekteplerinin en önemlisi Galata Sarayı Mektebi idi. 1481’de İkinci Beyazıt tarafından
kurulan bu müessese, Galata’da, bugünkü yerinde, 30 bin ziralık (23,400 m2) bir alana yerleşmişti.
Başlangıçta İki yüzer kişilik üç koğusu, bir camii, bir hamamı ve bir darülşifayı bünyesinde
bulunduran mektep, biri "başağa" olmak üzere 22 ağa ile idare ediliyordu.
Galata Sarayı Mektebi, çeşitli padişahlar döneminde bazen kapatılmış, bazen medreseye çevrilmiş,
sonra tekrar saray mektebi olarak kullanılmıştır. 1838’de burada Tıbbiye Okulu açılmış,
1848’de çıkan yangından sonra Tıbbiye taşınmıştır...

---